Şevket Yusuf Tekindor
Eklem ağrılarını hafifletmek ve eklem sağlığını desteklemek amacıyla reçetesiz kullanılan glukozamin takviyeleri, yeni bir araştırmada bilişsel sağlıkla ilişkilendirildi. Florida Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, hafif bilişsel bozukluğu bulunan glukozamin kullanıcılarında demansa ilerleme olasılığının daha yüksek olduğunu gösterdi.
Hafif bilişsel bozukluğu olanlarda risk yüzde 25 fazla
Nature Metabolism dergisinde yayımlanan çalışmada, Florida Üniversitesi Sağlık Sistemi’nin veri tabanındaki hasta kayıtları yapay zekâ araçları kullanılarak geriye dönük incelendi. Analiz, 2012-2024 dönemindeki binlerce kaydı kapsadı.
Hafif bilişsel bozukluk (MCI) tanısı bulunan ve glukozamin kullanan kişilerin, takviyeyi kullanmayanlara göre demansa ilerleme olasılığı yüzde 25 daha yüksek bulundu. Alzheimer veya ilişkili demans (ADRD) tanısı olan glukozamin kullanıcılarında da belirli bir zaman aralığında ölüm riskinin yüzde 25 arttığı saptandı. Bu artış, yalnızca MCI evresindeki kişilerde görülmedi.
Laboratuvar deneylerinde anormal şekerlenme incelendi
Araştırmacılar glukozaminin etkilerini insan beyin dokuları ve genetiği değiştirilmiş fare modelleri üzerinde de araştırdı. Kan-beyin engelini geçebilen glukozaminin, Alzheimer hastalarının beyninde anormal bir metabolik yolu harekete geçirdiği belirlendi.
Deneylerde, hücre içindeki proteinlere normalden fazla şeker yapısı eklendiği gözlendi. Araştırma ekibinin “şeker etiketlemesi” olarak tanımladığı bu süreç, Alzheimer’lı beyinde toksik etkiyle ilişkilendirildi; sosyal hafıza ve bilişsel işlevlerin zayıfladığı görüldü. Anormal şekerlenme kimyasal yolla engellendiğinde deneklerin hafıza performansı yeniden iyileşti.
Araştırmacılar klinik deneylerin gerekliliğine dikkat çekti
Çalışmanın kıdemli yazarlarından Dr. Ramon Sun, ABD’de milyonlarca kişinin demans ve Alzheimer ile yaşadığını belirterek, insanların hastalığın seyrini kötüleştirebilecek bir takviyeyi farkında olmadan kullanıyor olabileceğini söyledi.
Yazarlar, bulguların gözlemsel bir ilişki ortaya koyduğunu, doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını vurguladı. Sağlıklı beyinlerle Alzheimer’dan etkilenen beyinlerin aynı takviyeye farklı tepki verebileceğini belirten araştırmacılar, glukozaminin bırakılması konusunda kesin bir sonuca varmadan önce insanlarda klinik deneyler yapılması gerektiğini ifade etti.
