Van ve çevresinde geleneksel yöntemlerle hazırlanan otlu peynirin karakteristik kokusu ve lezzeti, içine katılan bitkilerle şekilleniyor. Sirmo, heliz, mendo ve yabani kekik, peynir yapımında kullanılan başlıca otlar arasında bulunuyor. Tür ve miktar, üretim yapılan yöreye göre değişebiliyor.
![]()
Doğu Anadolu mutfağının sevilen ürünlerinden otlu peynir, özellikle kahvaltılarda tüketiliyor. Bölgenin doğal bitki örtüsünden toplanan otlar, hazırlanıp peynir telemesine ekleniyor. Bitkilerin aroması peynirin lezzetini etkilerken, tazelikleri ve uygun şekilde işlenmeleri de ürünün niteliği açısından önem taşıyor.
Otlu peynirde hangi bitkiler kullanılıyor?
Sirmo otu
![]()
Yabani sarımsak adıyla da bilinen sirmo, Van otlu peynirinde sık kullanılan bitkilerden biri. İnce ve uzun yapraklı bu ot, keskin kokusu ve sarımsağı andıran aromasıyla peynire belirgin bir tat veriyor. Temizlenip doğrandıktan sonra genellikle telemeye karıştırılıyor.
Heliz otu
![]()
Doğu Anadolu’da yetişen heliz, kendine özgü kokusu ve hafif keskin tadıyla peynirin aromasını zenginleştiriyor. İlkbaharda toplanan bitki, kullanılmadan önce ayıklanıp temizleniyor ve doğranarak peynir yapımında kullanılıyor. Miktarının dengeli tutulması, peynir aromasının ölçülü olmasına yardımcı oluyor.
Mendo otu
![]()
Van ve çevresindeki geleneksel tariflerde yer alan mendo otu da çoğunlukla ilkbaharda doğadan toplanıyor. Yaprakları ayıklanıp iyice yıkandıktan sonra doğranıyor ve peynir telemesine ekleniyor. Diğer otlarla karıştırıldığında peynirin içinde eşit dağılması sağlanıyor; aroması kullanılan peynir çeşidine göre daha belirgin ya da hafif hissedilebiliyor.
Yabani kekik
![]()
Kendine has kokusu ve hafif baharatlı tadıyla yabani kekik, otlu peynirin lezzetini tamamlayan bitkiler arasında. Aroması yoğun olduğu için genellikle az miktarda kullanılıyor. Temizlenip doğrandıktan sonra karışıma eklenebiliyor; sirmo ve helizle birlikte peynirin kendine özgü aromasına katkı sağlıyor.
Otların doğru tanınması önemli
Otlu peynirde kullanılan bitkiler üreticiye ve yöreye göre farklılık gösterebilir. Doğadan toplanan otların doğru teşhis edilmesi gerekiyor; benzer görünen bazı yabani bitkiler zehirli olabilir.