Deprem Esnasında Araba Kullanıyorsan Ne Yapmalısın?
1. Deprem Anında Araçta Olmanın Farkı Nedir?
Deprem sırasında araçta olmak, ilk bakışta güvenli görünse de yanlış hareketler ciddi tehlikeler doğurabilir. Araç, sarsıntının bir kısmını emer ancak güçlü depremlerde yol deformasyonları, panik içindeki sürücüler ve devrilen yapılar büyük risk oluşturur. Bu nedenle araç içindeyken yapılacak doğru adımlar, hayati önem taşır.
2. Sarsıntı Başladığında Ne Yapmamalısın?
Depremi fark ettiğinde refleks olarak hızlanmak veya aniden fren yapmak tehlikelidir. Aracın kontrolünü kaybedebilir, çevrendeki araçlara veya yapılara çarpabilirsin. Ayrıca köprü, tünel veya üst geçit altına girmeye çalışmak büyük bir hata olur. Bu tür yapıların yıkılma riski vardır. İlk kural, panik yapmadan kontrollü şekilde durmaya hazırlanmaktır.
3. Aracı Güvenli Şekilde Yavaşlatmak
Deprem sırasında yapılması gereken ilk adım, aracı güvenli bir biçimde yavaşlatmaktır. Direksiyonu sıkı tutmalı, aniden fren yapmak yerine aracın hızını kontrollü şekilde düşürmelisin. Yoldaki çizgileri veya çevre işaretlerini kullanarak düz bir hatta kalmaya çalış. Böylece hem kendini hem de diğer sürücüleri riske atmamış olursun.
4. Uygun Bir Noktada Aracı Durdurmak
Aracı durdurmak için en güvenli alan, açık ve çevresinde bina, köprü veya direk olmayan bir bölgedir. Mümkünse yolun kenarına çek, ama kesinlikle köprü, viyadük, alt geçit veya tünel altına park etme. Bu yapılar sarsıntı sırasında çökebilir veya üzerlerine devrilen parçalar tehlike yaratabilir. Aracı düz zeminde ve binalardan uzakta konumlandırmak en doğru tercihtir.
5. Motoru Durdurup Kontak Anahtarını Açık Bırakmak
Aracı durdurduktan sonra motoru kapatmalı, ancak kontağı açık bırakmalısın. Bu sayede elektrik sistemi aktif kalır ve dörtlü flaşörleri çalıştırabilirsin. Bu işaret lambaları, diğer sürücülere senin durduğunu bildirir. Özellikle gece saatlerinde görünür olmak, kazaları önler.
6. Emniyet Kemeri Takılı Kalmaya Devam Etmeli misin?
Evet. Sarsıntı bitene kadar emniyet kemerini çözmemelisin. Çünkü deprem sırasında araç zıplayabilir veya kayabilir. Emniyet kemeri, vücudunu koltukta sabit tutar. Özellikle yüksek sarsıntılarda bu, boyun ve baş yaralanmalarını önleyebilir. Kemerini ancak sarsıntı tamamen geçtikten sonra çözmelisin.
7. Araçta Kalmak mı, Dışarı Çıkmak mı Daha Güvenli?
Eğer bulunduğun yer açık bir alansa araç içinde kalmak genellikle daha güvenlidir. Araç, küçük bir koruma alanı sağlar. Ancak çevrende devrilebilecek direkler, binalar veya kaya parçaları varsa aracı terk edip güvenli bir açık alana uzaklaşmak gerekir. Bu kararı verirken çevreni dikkatle gözlemlemek önemlidir.
8. Sarsıntı Geçtikten Sonra Ne Yapmalısın?
Deprem durduktan sonra hemen hareket etmemelisin. Artçı sarsıntılar veya yol deformasyonları olabilir. Öncelikle çevrendeki hasarı kontrol et. Elektrik kabloları yere düşmüşse yaklaşma. Radyo veya telefon aracılığıyla acil durum haberlerini takip et. Eğer yollar hasarlıysa, gereksiz yere trafiğe çıkmamak gerekir.
9. Köprü, Tünel ve Viyadüklerdeyken Ne Yapmalı?
Deprem anında bu tür yapılardaysan durmak yerine, kontrollü şekilde en kısa sürede çıkmaya çalış. Ancak araç trafiği yoğun ve hareket etmiyorsa, bulunduğun yerde kal ve direksiyon hakimiyetini koru. Tavan veya duvar yıkılma riski varsa kemerini çözmeden başını kollarınla koruyarak bekle. Panik hareketleri genellikle kazalara yol açar.
10. Şehir İçinde Araç Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Şehir içinde sürüş sırasında çevrende çok sayıda bina, direk ve tabela bulunur. Bu tür alanlarda deprem anında durmak risklidir. Eğer sarsıntı başlarsa aracı hemen bir kavşak veya geniş alana yönlendir. Dar sokaklarda durmak, yıkılan duvar veya cam kırıkları nedeniyle tehlikelidir. Ayrıca otopark girişlerinden ve dev reklam panolarından uzak dur.
11. Artçı Sarsıntılara Karşı Hazırlıklı Olmak
Depremin ardından artçı sarsıntılar birkaç dakika veya saat sonra gerçekleşebilir. Bu yüzden yolculuğa hemen devam etmemelisin. Güvenli bir bölgede bekleyip, yolların durumu hakkında bilgi almak en doğrusudur. Eğer trafiğe çıkmak zorundaysan, düşük hızda ilerle ve çevrendeki yapıları gözlemle. Gerektiğinde hızlıca durabilecek şekilde tetikte ol.
12. Aracında Acil Durum Çantası Bulundurmak
Deprem bölgesinde yaşıyorsan aracında mutlaka bir acil durum çantası olmalıdır. Bu çantada su, el feneri, ilk yardım seti, battaniye, düdük, eldiven ve yedek pil bulundur. Ayrıca telefon şarj cihazı ve enerji barı gibi pratik malzemeler de eklenmelidir. Deprem sonrası yollar kapanabilir; bu durumda araç içi hazırlık seni hayatta tutabilir.
