Kadir Polat Toban
Ayasofya’daki restorasyon çalışmaları sırasında yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, inceleme ve belgeleme çalışmaları tamamlandıktan sonra güvenlik ve koruma koşullarının uygun olduğu yer altı bölümlerinin ziyaretçilere açılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Antalya Kültür Yolu Festivali kapsamında gazetecilerle konuşan Ersoy, Ayasofya’da restorasyon ve güçlendirme çalışmalarının sürdüğünü anlattı. Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmalarından birinin yürütüldüğünü belirten Bakan, özellikle kubbe ve taşıyıcı sistemlerde önemli müdahaleler yapıldığını söyledi.
Tüneller, su kanalları ve mahzenler inceleniyor
Çalışmalar yapının yer altındaki bölümlerini de kapsıyor. Tarihî tüneller, su kanalları, mahzenler ve farklı dönemlerde çeşitli amaçlarla kullanılmış mekânlarda temizlik ve belgeleme çalışmaları yürütülüyor.
Ersoy, şimdiye kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve molozun çıkarıldığını, böylece daha önce ulaşılamayan alanların incelenebildiğini aktardı. Çalışmalar ilerledikçe yeni mekânlara da ulaşıldığını kaydetti.
Yer altı altyapısının geçmişi araştırılıyor
Ersoy’a göre yer altındaki yapılar, İstanbul’un tarihî su yönetimi ve altyapısı hakkında bilgi sunuyor. Yağmur suyunun tahliyesi ve suyun dağıtımı gibi işlevlere sahip sistemler araştırılıyor.
Bazı geçitlerin insanların yürüyebileceği büyüklükte olduğunu belirten Ersoy, bütün alanların işlevlerinin ve tarihî bağlantılarının henüz netleşmediğini, incelemelerin sürdüğünü söyledi.
Ayasofya’nın kuzeydoğusunda yer alan dört odalı yer altı mezarında, diğer adıyla hipojede yapılan çalışmaların da yapının geçmişini anlamaya katkı sağladığı belirtildi. Bu bölümde Ayasofya’dan daha eski dönemlere uzanan izler bulunuyor.
Önce basına tanıtılması planlanıyor
Ersoy, çalışmalar tamamlandığında yer altındaki alanların önce basın mensuplarına tanıtılmasının planlandığını açıkladı. Koruma, güvenlik ve ziyaretçi altyapısına yönelik gerekli düzenlemeler yapılırsa uygun bölümlerin halka açılması hedefleniyor.
Hangi alanların ziyarete elverişli olduğuna bilimsel incelemeler ve güvenlik koşulları doğrultusunda karar verilecek. Çalışmalarla, ziyaretçilerin bugün göremediği Ayasofya’nın tarihî katmanlarının da tanıtılması amaçlanıyor.
