NeyinNesi
GPPS Platformu’ndan Bilge Özdemir, TÜİK ile sektör temsilcilerinin ortak çalışma grubu kurmasını gayrimenkul verilerinin geliştirilmesi açısından önemli buldu. Özdemir, birinci el ve ikinci el konut piyasalarının ayrı değerlendirilmesi ve her iki pazar için farklı raporlar hazırlanması çağrısı yaptı.
TÜİK ile ortak çalışma grubu
Özdemir, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) öncülüğünde başlatılan çalışmanın sektörün veri altyapısını güçlendirebileceğini belirtti. Mevcut istatistiklerin geliştirilmesi, yeni veri setlerinin oluşturulması ve güncel, güvenilir verilerin desteklenmesi amacıyla atılan adım dolayısıyla emeği geçenlere teşekkür etti.
“1. El Farkındalığı” hareketini başlatan ve gayrimenkul proje pazarlama ile satış alanında uzman profesyonelleri GPPS Platformu’nda bir araya getiren isim olduğunu hatırlatan Özdemir, Birinci El ve İkinci El Ayrım Manifestosu’nda yeni konutu “üretim”, ikinci el konutu ise “hizmet ekonomisi” olarak tanımladığını aktardı. İki pazarın farklı dinamiklerle ele alınması gerektiğini vurguladı.
Özdemir, TÜİK’in konut satış bültenlerini değerlendiren dernekleri üç grupta ele aldı. Birinci el üretim ekonomisini temsil edenler arasında Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER), İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İNDER) ile Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği’ni (KONUTDER) saydı.
GYODER, Gayrimenkul Stratejileri Derneği (GİSP) ve Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği’ni (GAPAS), birinci el üretim ve ikinci el hizmet ekonomisini birlikte temsil eden kuruluşlar olarak sıraladı. İkinci el hizmet ekonomisi grubunda ise Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) ve İstanbul Emlak Müşavirleri Derneği’ni gösterdi.
TÜİK’in Ankara’da ev sahipliği yaptığı ilk ortak çalışma grubu toplantısında sektör temsilcilerinin yanı sıra, konut geliştiricileri ve yatırımcılarını temsilen KONUTDER Genel Sekreteri Erkan Yılmaz’ın da yer aldığını belirtti.
İkinci el piyasası için veri önerileri
Özdemir, üretim ekonomisini temsil eden birinci el konutlarla hizmet ekonomisi kapsamındaki ikinci el konutların birlikte değerlendirilmesinin farklı pazar dinamiklerini gözden kaçırabileceğini savundu. İkinci el piyasasına yönelik yorum ve önerilerin öncelikle bu alanın paydaşları ile emlak kuruluşlarına bırakılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca 27 Ekim’de yapılması planlanan İstanbul Ticaret Odası (İTO) 21. Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Grubu seçimlerine dikkat çekerek ikinci el piyasası için düzenleyici önerilerini paylaştı.
Verdiği bilgilere göre 2026 Eylül ayında 90.871 tapu el değiştirdi; ocak-eylül dönemindeki toplam devir sayısı 733.006 oldu. Özdemir, bu verilerin ikinci el pazarının hareketliliğini ve derinliğini gösterdiğini, bu pazarın birinci el piyasasını da etkilediğini belirtti. İkinci el piyasasının eş zamanlı ve güncel verilere dayanmasını önemli bir avantaj olarak niteledi.
Özdemir, TÜİK’in ikinci el konut ve işyeri verilerinde yanıtlanmasını istediği soruları şöyle sıraladı:
- Ocak-eylül dönemindeki 733.006 tapu devrinin kaçında alıcıya veya satıcıya emlak organizasyonu hizmet verdi?
- Aynı dönemde devredilen bağımsız bölümlerin kaçı birden fazla kez işlem gördü?
- Tapu devirlerinin kaçında ipotekli işlem yapıldı?
- Devirlerin kaçında alıcı yabancı bir kişi ya da yabancı uyruklu Türk vatandaşıydı?
Özdemir, emlak hizmetlerinin ölçülebilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılmasını ve verilerin TÜİK istatistikleriyle desteklenmesini istedi. Bir bağımsız bölümün ne sıklıkta el değiştirdiğinin ekonomik ve toplumsal açıdan incelenmesi gerektiğini belirterek, bu bilginin tapu verilerine eklenip TÜİK tarafından açıklanmasını önerdi.
İkinci el konutlarda kullanılan ipotekli kredilerin ayrıca duyurulmasını talep eden Özdemir, bu verinin kredi hacminden ziyade bireylerin konut veya mortgage kredisine erişimini değerlendirmeye yardımcı olacağını ifade etti. Yabancı alıcılara ve yabancı uyruklu Türk vatandaşlarına yapılan devirlerin de ayrı izlenmesini, bu bilgilerin vatandaşlık politikaları bakımından açıklanmasını istedi.
Özdemir, TÜİK’in ikinci el/kullanılmış konut ve işyeri bültenini bu sorulara yanıt verecek biçimde farklı kategorilerde ele alarak emlak ve hizmet sektörünün değerlendirmesine sunulacak ayrı bir rapor hazırlaması gerektiğini kaydetti.
Birinci el piyasası için ayrı rapor çağrısı
Birinci el piyasasını inşaat, proje geliştirme ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarının (GYO) desteklediği üretim ekonomisinin parçası olarak tanımlayan Özdemir, bu alanın yaklaşık 300 alt sektöre doğrudan ve dolaylı ekonomik etkisi olduğunu belirtti. Yeni konutların aynı zamanda ikinci el piyasasına stok oluşturduğunu ifade etti; satışlarda fatura düzenlendiğini, garanti verildiğini ve teslimat yapıldığını hatırlattı.
Özdemir’in paylaştığı verilere göre 2026 Eylül ayında 51.519 birinci el satış gerçekleşti. Ocak-eylül toplamı 359.913 oldu. Bu satışlar için TÜİK’in iki başlıkta ek veri yayımlamasını önerdi:
- 359.913 işlemin kaçında ipotekli tapu devri yapıldığı; birinci el ve sıfır konutlarda kullanılan ipotekli kredilerin ayrıca açıklanması.
- Satışların kaçında yabancıya tapu devri gerçekleştiği; sıfır gayrimenkul yatırımı üzerinden vatandaşlık alanların ve vatandaşlık almayanların takibine imkân sağlayacak verilerin yayımlanması.
Özdemir, tapu idaresince hazırlanacak bu verilerin TÜİK tarafından açıklanmasını ve birinci el/sıfır konut ile işyeri bülteninin ayrı kategorilerde, üretim sektörünün değerlendirebileceği müstakil bir rapor olarak yayımlanmasını istedi.
