Şevket Yusuf Tekindor
GPPS Platformu Başkanı Bilge Özdemir, teknik eksikliklerden kaynaklanmayan ancak maddi ve yasal süreçler nedeniyle iskan alamayan tamamlanmış yapılar için çözüm geliştirilmesini önerdi. Platform, kat maliklerinin iskan hakkını korumak amacıyla sigorta veya fon mekanizması kurulmasını gündeme getirdi.
Türkiye’de 7-8 milyon bağımsız bölüm iskansız olabilir
Gayrimenkul Proje Pazarlama Satış (GPPS) Platformu Başkanı Bilge Özdemir, özellikle metropollerde yaşanan iskan sorununa farklı bir yaklaşım sundu. Türkiye genelinde yapı kullanma izin belgesi bulunmayan bağımsız bölüm sayısının yaklaşık 7 ila 8 milyon arasında olduğu öngörülüyor.
Sektör uzmanlarının değerlendirmeleri ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinin analizlerine göre, ülkedeki bina stokunun ve bağımsız bölümlerin önemli bir bölümü yasal olarak iskansız statüde. Son 5 ila 10 yıllık inşaat verilerinde, belediyelerden yapı ruhsatı alan mülklerin yaklaşık yüzde 28’inin halen yapı kullanma izni almadığı belirtiliyor.
İskan alamama nedenleri ayrı ayrı incelensin
Bir projede kat irtifakının kat mülkiyetine dönüşmesi için inşaatın tamamlanması ve belediyeden Yapı Kullanma İzin Belgesi alınması gerekiyor. İskan başvurusunda yapı ruhsatı fotokopisi, onaylı mimari proje, yapı denetim raporları, SGK ilişiksiz belgesi, vergi borcu olmadığına dair yazı, enerji kimlik belgesi, asansör tescil raporu ve altyapı ile itfaiye uygunluk raporları sunuluyor.
Kat mülkiyetine geçiş için yapı denetim defterlerinin kapatılması ve ilgili ödemelerin tamamlanması da gerekli. Alt taşeronlara yapılacak ödemeler doğrudan tapu dairesinin işlemi kapsamında olmasa da yapı denetim sürecinin kapanması ve müteahhidin belediyeden iskan alabilmesi açısından dolaylı önem taşıyor.
Özdemir, teknik nedenlerden değil, maddi gerekçelerden ötürü başvurusu bekleyen; tamamlanmış ve hatta yıllar önce kullanılmaya başlanmış projelerin bulunduğunu kaydetti. Belediyelerde bekleyen iskan dosyalarının, gecikme nedenlerine göre sınıflandırılmasını ve proje geliştiricisi ya da taşeronların mali sorunları nedeniyle sonuçlanmayan başvurular için çözüm yolları oluşturulmasını önerdi.
Kat maliklerini koruyacak sigorta veya fon önerisi
İskan sürecinin doğrudan tarafı olmayan kat maliklerinin, finansal krizler veya başka nedenlerle usulüne uygun tamamlanmış binalarda dahi iskan sorunu yaşayabildiğine dikkat çekildi. Özdemir, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, teknik olmayan ve maddi sebeplerle bekleyen dosyaların önünü açacak düzenlemeler yapılması çağrısında bulundu.
GPPS Platformu ayrıca, müteahhidin SGK, vergi ve yapı denetimi gibi yasal yükümlülüklerinden doğabilecek finansal ve hukuki sorunlara karşı kat maliklerinin iskan hakkını koruyacak bir sigorta veya fon düzenlemesi öneriyor.
