Şevket Yusuf Tekindor
GYODER ile TÜKD Hatay Şubesi’nin ortak yürüttüğü “İnşaatın Kadın Ustaları” projesi, Hatay’daki pilot uygulamanın ardından İnşa Eden Kadınlar Zirvesi 2026’da ele alındı. Boyacılık eğitimi alan kadınlar şantiyelerde çalışmaya başlarken, proje kadınların inşaat sektöründeki istihdamını artırmayı ve modeli farklı illere taşımayı amaçlıyor.
İnşa Eden Kadınlar Zirvesi’nde düzenlenen “Kadın Ustalar / İşin Cinsiyeti Olmaz, Ustası Olur” başlıklı oturumda GYODER Başkanı Neşecan Çekici, TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, Kuzu Group temsilcisi Kıvanç Karabaki ve eğitim süreçlerinde görev alan Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu projenin gelişimini değerlendirdi. Hatay’da eğitimlerini tamamlayıp şantiyelerde boya ustası olarak çalışan Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil de deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.
Proje kapsamında kadınlara yeni mesleki eğitim ve istihdam olanakları sunulması hedefleniyor. Kadınlar için tasarlanan tulumlar ise modacı Mehtap Elaidi imzası taşıyor.
Kadınların istihdamındaki engeller gündeme geldi
GYODER Başkanı Neşecan Çekici, kadınların yalnızca profesyonel pozisyonlarda değil, üretimin doğrudan içinde de daha görünür olabileceği bir çalışma kültürünün mümkün olduğunu söyledi.
TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, kadınların çalışma hayatına katılımını sınırlayan etkenlerin başında toplumsal önyargılar, geleneksel cinsiyet rolleri ve ev içi sorumlulukların geldiğini belirtti. Kesiktaş, projenin ekonomik bağımsızlığı ve nitelikli kadın iş gücünü desteklemeyi, erkek egemen sektörlerde kadınların görünürlüğünü artırmayı ve “Mesleklerin cinsiyeti yoktur” anlayışını yaygınlaştırmayı amaçladığını ifade etti. Kalıcı toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarına katkı sunmak da hedefler arasında yer alıyor.
Araştırma, mavi yakalı işlerde kadınların azlığına dikkat çekti
Projenin çıkış noktalarından biri, GYODER ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) birlikte hazırladığı “İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri” araştırması oldu. Araştırmada, üretim süreçlerinde incelenen 12 bin 37 kişi arasında yalnızca iki kadın çalışan bulunduğu kaydedildi. Bulgular, inşaatın mavi yakalı işlerinde kadınların temsilinin oldukça sınırlı olduğunu ortaya koydu.
Araştırmada kadınların ustalık gerektiren işlere yönlendirilmesinin yanı sıra eğitim sonrasında istihdam edilmelerinin de önemli olduğu vurgulandı. Bu dönüşüm için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte hareket etmesi gerektiğine işaret edildi. Hatay’daki uygulamada mesleki eğitim, işverenlerin katılımı ve kadınların şantiyelerde çalışmaya başlaması tek bir model içinde buluştu.
“Artık varsayımları değil, sahadan aldığımız sonuçları konuşuyoruz”
Çekici, projenin başlangıcında sektörün nitelikli iş gücü ihtiyacı ile kadınların üretimin mavi yakalı alanlarındaki düşük temsiline odaklandıklarını söyledi. Doğru eğitim, çalışma koşulları ve işveren desteği bir araya geldiğinde kadınların ustalık gerektiren işlerde çalışabildiğini Hatay’daki deneyimin gösterdiğini belirtti.
Çekici, “İnşaatın Kadın Ustaları”nı sınırlı sayıda kadına meslek kazandıran bir sosyal sorumluluk çalışmasının ötesinde, sektörün iş gücü yapısını kapsayıcı ve sürdürülebilir kılabilecek bir model olarak gördüklerini aktardı. Hatay’da edinilen deneyimin başka şehirlere ve boyacılık dışındaki uzmanlıklara taşınmasını istediklerini belirterek, sektörü eğitim sonrasında kadın ustalara gerçek istihdam alanları açmaya çağırdı.
Kesiktaş, Hatay’daki çalışmanın 31 ilde daha sürdürülmesinin hedeflendiğini söyledi. Daha fazla kadının eğitilmesi ve istihdama katılması için kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, meslek kuruluşları ve inşaat firmalarına iş birliği çağrısı yaptı. Projeyi, afet sonrası yeniden yapılanmada kadınların söz sahibi olmasını da destekleyebilecek bir sosyal dönüşüm modeli olarak nitelendirdi.
Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu, kadın ustalara yönelik mesleki yeterlilik eğitiminin ücretsiz verilmesinin teşvik edilmesi gerektiğini belirterek, bu maliyetin kamu tarafından karşılanabileceğini dile getirdi. Mıstıkoğlu, çocuk bakımına yönelik kreş olanağının da çalışmak isteyen kadınlar için önem taşıdığını, çocukları bırakacak yer bulunmamasının temel engellerden biri olduğunu kaydetti.
Kadın ustalar deneyimlerini zirvede anlattı
Hatay’daki pilot uygulamada kadınlar mesleki ve teknik eğitimlerin ardından şantiyelerde çalışmaya başladı. İlk aşamada boyacılığa odaklanan proje, eğitimin yanı sıra kadınların öğrendikleri mesleği düzenli gelir sağlayan bir işe dönüştürmesini hedefliyor.
Zirvedeki oturumda Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil, inşaat sektöründe çalışma kararlarını, çevrelerinden aldıkları tepkileri, şantiyedeki ilk günlerini ve karşılaştıkları önyargıları anlattı. Kadın ustalar, mesleğin geleceklerinde yarattığı değişimi de paylaştı.
Farklı meslek alanlarına açılması planlanıyor
Hatay’da boyacılıkla başlayan projenin; vinç operatörlüğü, seramik ve parke döşeme, tesviye, kaynak, restorasyon ve taş duvar işçiliği gibi alanlara genişletilmesi hedefleniyor. Modelin uzun vadeli amacı, kadınların inşaat sektöründeki mavi yakalı istihdamını istisnai örneklerden çıkarıp kalıcı hale getirmek.
