Kadir Polat Toban
UK Biobank verilerinin 13 yıl boyunca izlenmesine dayanan araştırmada, kahve tüketimi siroz, karaciğer kanseri ve karaciğer hastalıklarına bağlı ölüm riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi. İlişki, kafeinsiz kahve içenlerde de görüldü.
Günde beş fincan ve üzeri tüketimde riskler daha düşük
Clinical Gastroenterology and Hepatology dergisinde yayımlanan çalışmada, başlangıçta siroz ya da karaciğer kanseri bulunmayan 350 binden fazla katılımcının verileri incelendi. Katılımcılar 13 yıl boyunca takip edildi.
Günde en az beş fincan kahve içenlerde siroz riski yüzde 32, karaciğer kanseri olasılığı yüzde 47, karaciğerle ilişkili ölüm riski ise yüzde 42 daha düşük bulundu.
Daha fazla kahve tüketen katılımcılarda karaciğer yağlanması, demir birikimi, fibrozis ve karaciğer iltihabı düzeyleri de daha düşüktü. Kan testlerinde, sağlıklı karaciğer işleviyle ilişkili proteinler daha yüksek; nedbe dokusu ve iltihaplanmayla bağlantılı proteinler ise daha düşük düzeylerde ölçüldü.
En güçlü ilişki üç ila dört fincanda görüldü
Araştırmada en güçlü ilişki, günde yaklaşık üç ila dört fincan kahve tüketiminde gözlendi. Günde bir ila iki fincan içmek de karaciğer hastalığı riskinin belirgin biçimde azalmasıyla bağlantılıydı. Kafeinli ve kafeinsiz kahvede benzer sonuçlar görülmesi, gözlenen ilişkinin yalnızca kafeinden kaynaklanmadığına işaret etti.
Çalışmanın kıdemli yazarı Ju Dong Yang, bulguların kahveyi seven ve iyi tolere eden kişilerde ölçülü tüketimi desteklediğini söyledi. Ancak Yang, yalnızca bu araştırmaya dayanarak kişilere karaciğerlerini korumak amacıyla kahve içmeye başlamalarını önermediklerini de belirtti.
Yazarlardan Shelly Lu, kahvenin karaciğer sağlığını iltihaplanma ve nedbe dokusu oluşumu üzerinden etkileyebileceğini ifade etti. Bu mekanizmaların, gelecekte kimlerin kahveden daha fazla fayda görebileceğini araştırmaya yardımcı olabilecek hedefler sunduğunu söyledi.
Korunmada sağlıklı yaşam alışkanlıkları vurgusu
Yang, karaciğer hastalıklarından korunmada sağlıklı kiloyu korumanın, alkol tüketimini sınırlamanın, düzenli egzersiz yapmanın ve kan şekeri, tansiyon ile kolesterolü kontrol altında tutmanın önemini vurguladı.
Kaynak metinde aktarılan 2023 tarihli bir çalışmaya göre karaciğer hastalıkları her yıl iki milyon ölüme, küresel ölümlerin yüzde 4’üne yol açıyor. Bu ölümlerin yaklaşık üçte ikisi erkeklerde görülüyor.
Yüksek miktarda kafein tüketimi kalp atım hızında artış, çarpıntı, yüksek tansiyon, anksiyete ve uyku bozukluklarına neden olabiliyor. Çoğu yetişkin için güvenli kabul edilen günlük üst sınır 400 miligram kafein; bu miktar yaklaşık dört fincan çay ya da kahveye karşılık geliyor.
