Kadir Polat Toban
Türkiye’de ocak-eylül döneminde 1 milyon 92 bin 919 konut satıldı. Toplam satışlar yıllık bazda düşerken ipotekli satışlar yüzde 24,7 yükseldi; ARGE Gayrimenkul Değerleme yılın son çeyreğinde finansman, alım gücü ve taşınmaza uygun fiyatlamanın önemine dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Eylül 2026 Konut ve İş Yeri Satış İstatistikleri, konut piyasasının yılın ilk dokuz aylık seyrini ortaya koydu. Ocak-eylül döneminde konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azaldı. Eylülde ülke genelinde 142 bin 390 konut el değiştirdi; bu sayı yıllık yüzde 9,3 düşüşe işaret etti.
ARGE Gayrimenkul Değerleme, piyasa verilerinin toplam satış adedinin yanı sıra ilk el, ikinci el ve ipotekli satışlar bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kurumun değerlendirmesine göre yıl sonu görünümünü incelerken işlem hacminin bölgesel koşullar ve taşınmazların özellikleriyle birlikte ele alınması önem taşıyor.
İlk el ve ikinci el satışlar ayrıştı
İlk dokuz ayda ilk el konut satışları yıllık yüzde 0,6 azalarak 359 bin 913 oldu. İkinci el satışlar ise yüzde 10 düşüşle 733 bin 6 olarak kaydedildi. Veriler, toplam satışlardaki gerilemede ikinci el piyasasının daha belirgin payı olduğunu gösterdi.
Eylül ayında ilk el satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 artışla 51 bin 519’a çıkarken, ikinci el satışlar yüzde 15,3 azalarak 90 bin 871’e indi.
Uzel: Alıcılar daha temkinli ve seçici
ARGE Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Sinan Uzel, konut piyasasında yalnızca satış hacminin değil, alıcıların karar süreçlerinin de değiştiğini söyledi. Ekonomik koşulların, finansmana erişimin ve hane halkı alım gücünün satın alma kararlarında daha fazla etkili olduğunu belirten Uzel, ilk el ve ikinci el satışlar arasındaki farkı bu dönüşümün göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.
Uzel, talebin tamamen ortadan kalkmasından ziyade satın alma kararlarının daha dikkatli ele alındığı bir dönem yaşandığını ifade etti. Ekonomik beklentilerin öngörülebilir hale gelmesi ve tüketici güvenindeki olası iyileşmenin piyasa hareketliliğini destekleyebileceğini kaydetti.
Yıl sonu için finansman ve fiyatlama vurgusu
Yılın kalan dönemini değerlendirirken yalnızca satış rakamlarının değil, ekonominin genel seyrinin ve hane halkının geleceğe ilişkin beklentilerinin de dikkate alınması gerektiğini belirten Uzel, finansman koşullarındaki iyileşme ile ekonomik güvenin güçlenmesinin konut alım kararlarına olumlu yansıyabileceğini söyledi. Ancak satın alma gücündeki değişimin piyasaya etkisinin zaman alabileceğini de ekledi.
Uzel, yılın kalan bölümünde ani ve güçlü bir hareketlilikten çok, ekonomik koşullara bağlı dengeli ve kademeli bir toparlanma ihtimalinin öne çıktığını değerlendirdi. Orta vadede sürdürülebilir piyasa canlılığı için finansmana erişimin, alım gücünün ve arz koşullarının birlikte iyileşmesinin önemini vurguladı.
Değerlemede taşınmaza özgü veriler öne çıkıyor
ARGE Gayrimenkul Değerleme, taşınmaz değerlemesinde belgeleri, saha bulgularını ve piyasa verilerini uzman değerlendirmesiyle birlikte inceliyor. Konutun değerini belirlerken konum, fiziksel durum, hukuki ve imar özellikleri ile karşılaştırılabilir emsal işlemler dikkate alınıyor.
Kurum, genel satış eğilimlerini gösteren istatistiklerin taşınmaza özgü analizlerle desteklenmesinin önemini koruduğunu belirtiyor. Bu yaklaşımın, alıcı ve satıcıların güncel veriler ışığında karar vermesine ve fiyat beklentilerini piyasa koşullarına göre değerlendirmesine yardımcı olduğu ifade ediliyor.
