Şevket Yusuf Tekindor
Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (ISS) Expedition 75 mürettebatı, Madagaskar’ın güneyinde Ay’ın parlak dağlık bölgelerine benzeyen büyük bir kaya oluşumunu fotoğrafladı. Saririaky anortozit masifi adı verilen yapı yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alanı kaplıyor.
600 milyon yıllık jeolojik oluşum
28 Ağustos 2026’da uzaydan kaydedilen masif, açık renkli ve iri kristalli magmatik bir kayaç olan anortozitten oluşuyor. Bu kayaç türü, yer altındaki erimiş malzemenin yavaş soğumasıyla meydana geliyor.
Jeolojik incelemelere göre Saririaky oluşumu en az 600 milyon yıl önce, Geç Prekambriyen döneminde oluştu. Jeologlar, masifin ve çevresindeki kaya katmanlarının Afrika, Hindistan, Avustralya ve Antarktika’nın Gondvana süper kıtasında birleştiği dönemde yaşanan yoğun basınç ve ısı değişimleriyle bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Ay’ın oluşumunu incelemeye katkı sağlayabilir
Anortozit, Dünya’da Kanada, İskandinavya ve Hindistan gibi sınırlı bölgelerde bulunuyor; Ay yüzeyinin de başlıca bileşenleri arasında yer alıyor. Yaklaşık 4 milyar yıl önce magma okyanuslarının soğumasıyla oluşan Ay’ın parlak dağlık bölgeleri büyük ölçüde bu kayaçtan meydana geliyor.
Apollo görevlerinde Dünya’ya getirilen Ay örneklerinin sayısı sınırlı olduğundan, Madagaskar’daki anortozit kütleleri bilim insanlarına Ay’ın oluşumunu ve evrimini Dünya’daki kayaçlar üzerinden araştırma olanağı sunuyor.
ISS Crew Earth Observations Facility tarafından paylaşılan fotoğraf, 400 mm odak uzaklığına sahip Nikon Z9 kamera ile çekildi. Görüntü, yüz milyonlarca yıllık kıtasal hareketlerin uzaydan gözlemlenebilen izlerini ortaya koyuyor.
