Şevket Yusuf Tekindor
sahibinden.com ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) hazırladığı sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü raporunun ekim ayı sonuçlarına göre, satılık konut fiyatları enflasyondan arındırıldığında yıllık bazda düşüş kaydetti. Kiralarda da reel gerileme sürerken, kiralık konut talebi aylık düşmesine rağmen yıllık artış gösterdi.
Satılık konut fiyatları reel olarak geriledi
Eylül ayında Türkiye genelinde reel satılık konut fiyat endeksi 141,9 oldu. Enflasyondan arındırılmış fiyatlar, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7,8 azaldı.
Üç büyükşehirde de yıllık düşüş görüldü. Reel fiyatlar İstanbul’da yüzde 4, Ankara’da yüzde 2,5, İzmir’de yüzde 9,3 geriledi. Eylül ayı reel konut fiyat endeksi İstanbul’da 146,5, Ankara’da 182,5, İzmir’de 148,7 olarak ölçüldü.
Ülke genelinde ortalama cari metrekare konut fiyatı 46 bin 681 TL’ye ulaştı. Bu tutar İstanbul’da 67 bin 949 TL, İzmir’de 54 bin 310 TL, Ankara’da 40 bin 417 TL oldu. Cari konut fiyatlarının yıllık artışı Türkiye genelinde yüzde 19,6 olarak kaydedilirken, oran İstanbul’da yüzde 24,6, Ankara’da yüzde 26,5 ve İzmir’de yüzde 17,7 düzeyinde gerçekleşti.
Reel kira endeksinde yıllık düşüş
Türkiye genelinde reel kira fiyat endeksi eylülde 165,6 seviyesine indi. Raporda bu gerilemede, ortalama cari metrekare kiranın aylık yüzde 0,8 düşmesi ve aynı dönemde enflasyonun yüzde 1,8 olması etkili oldu. Reel kira endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,7 azaldı.
Üç büyükşehirde reel kira endeksi bir önceki aya kıyasla İstanbul’da yüzde 2,6, Ankara’da yüzde 3,5, İzmir’de yüzde 3,2 geriledi. Eylül endeks değerleri İstanbul’da 200,7, Ankara’da 245,7, İzmir’de 185,5 oldu.
Kiralık konut talebi yıllık bazda arttı
Kiralık konut talep endeksi eylül ayında aylık yüzde 15,1 düşerken, yıllık karşılaştırmada yüzde 5,5 yükseldi. Kapatılan ilanların ortalama yayında kalma süresi ülke genelinde önceki aya göre 0,8 gün uzayarak 28 güne çıktı.
İlan yaşı İstanbul’da 0,9 gün artışla 23,5 gün, Ankara’da 0,4 gün artışla 24,7 gün, İzmir’de 0,2 gün artışla 37,5 gün olarak kaydedildi.
Kira endekslerinin hesaplama farkı
Raporda, BETAM’ın sahibinden.com verileriyle oluşturduğu kira endeksi ile TÜİK’in TÜFE kira endeksinin farklı yöntemlere dayandığına dikkat çekiliyor. BETAM endeksi, yeni kiraya verilmek üzere ilan edilen konutlarda talep edilen kira fiyatlarındaki değişimi izliyor; ilandaki bedelle kiralama yapılıp yapılmadığı veya işlem gerçekleştiyse hangi tutarın ödendiği bilinmiyor. Bu nedenle endeks doğrudan enflasyon hesabı için uygun görülmüyor.
TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Anketi üzerinden izlediği kira fiyatı endeksi ise aynı evde yaşamaya devam eden kiracıların karşılaştığı fiyat artışını yansıtıyor.
