Şevket Yusuf Tekindor
Türkiye Hazır Beton Birliği’nin (THBB) 2026 Eylül ayı raporuna göre, endekslerin tamamı yıllık bazda geriledi. En sert düşüş Faaliyet Endeksi’nde kaydedilirken, inşaat sektöründeki yavaşlama ve daralma baskısı devam etti.
THBB’nin her ay yayımladığı Hazır Beton Endeksi, inşaat sektörüyle bağlantılı imalat ve hizmet alanlarının mevcut durumuna ve beklentilerine ilişkin göstergeler sunuyor. İnşaatlarda kısa sürede kullanılan ve stoklanmadan tüketilen hazır beton, sektörün büyüme hızını izlemeye yarayan öncü göstergeler arasında yer alıyor.
Eylül ayında endekslerde ivme kaybı
Rapora göre endeksler yılın önemli bir bölümünde 100,00 eşik değerinin altında seyretti. Ağustostaki yatay görünümün ardından eylülde sektörün ivme kaybı derinleşti. Güven Endeksi dışındaki göstergeler gerilerken, bileşik Hazır Beton Endeksi de alt endekslerdeki zayıflamaya paralel olarak eşik değerin altındaki seviyelerde düştü.
Yıl boyunca eşik değerin altında kalan Güven Endeksi, eylülde sınırlı bir yükseliş gösterdi. Ancak göstergenin 100,00 seviyesinin belirgin biçimde altında bulunması, sektörde güvenin zayıf ve piyasa aktörlerinin temkinli tutumunun sürdüğüne işaret etti.
Faaliyet Endeksi 98,00 seviyesine indi
Faaliyet Endeksi eylülde sert düşüşle 98,00 seviyesine geriledi ve göstergeler arasındaki en belirgin aylık kaybı yaşadı. Bu sonuç, sahadaki faaliyetlerde ve üretim hacminde yavaşlamaya işaret etti.
Beklenti Endeksi de aşağı yönlü seyrini sürdürdü. Eşik değerin altında kalan endeks, sektör temsilcilerinin gelecek döneme ilişkin olumsuz değerlendirmelerinin ve belirsizliklerin devam ettiğini gösterdi. Faaliyet ve Beklenti endekslerindeki gerilemeyle birlikte bileşik Hazır Beton Endeksi de düşüşünü sürdürerek toparlanma eğiliminden uzaklaştı.
Tüm göstergeler yıllık bazda geriledi
Eylül ayındaki yıllık değişimlerde bütün endeksler negatif bölgede kaldı. Faaliyet Endeksi yüzde 1,7 ile en yüksek düşüşü kaydetti. Beklenti Endeksi yüzde 1,5, bileşik Hazır Beton Endeksi yüzde 1,2 ve Güven Endeksi yüzde 0,3 geriledi. Faaliyet göstergesindeki kayıp, sahadaki iş hacminin geçen yılın aynı ayına kıyasla zayıfladığını ortaya koydu.
2026’nın üçüncü çeyreğinin son ayına ilişkin veriler, sektörde yıllık daralma baskısının sürdüğünü gösterdi. Bileşik endeks ve alt göstergelerdeki negatif seyir, inşaat sahasındaki hareketlilik ile talep koşullarının geçen yılın gerisinde kaldığına; piyasa aktörlerinin bekle-gör tutumunu koruduğuna işaret etti.
Yavuz Işık: Toparlanma eğiliminden uzaklaşılıyor
THBB Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, eylül verilerinin inşaat sektöründeki yavaşlamanın sürdüğünü gösterdiğini belirtti. Faaliyet Endeksi’nin aylık ve yıllık bazdaki belirgin düşüşünün saha hareketliliği ile üretim ivmesindeki zayıflamaya işaret ettiğini söyleyen Işık, bileşik endeks ve alt göstergelerin eşik değerin altında kalmasının toparlanma eğiliminden uzaklaşıldığını doğruladığını ifade etti.
Işık, Eylül 2026 itibarıyla yatırım iştahı ve operasyonel hareketliliğin, sıkı para politikasının yol açtığı yüksek kredi maliyetleri ile finansal piyasalardaki fon krizi ve likidite sıkışıklığından etkilendiğini değerlendirdi. SPK’nın eylül ortasında yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonu tasfiye sürecine alması ve yatırımcı varlıklarına kısıtlama getirilmesiyle piyasadaki nakit akışının yönünün ve büyüklüğünün değiştiğini kaydetti.
Fon krizinin sermaye piyasalarında güven kaybına yol açtığını ve varlıkların tasfiye takvimine bağlanmasının yatırımcı davranışlarını orta ve uzun vadede etkileyebileceğini belirten Işık, alternatif finansal araçlara yönelik risk algısının yükselmesinin, ilerleyen dönemde kaynaklar serbest kaldıkça veya tasfiye ödemeleri yapıldıkça sermayenin gayrimenkule yönelme potansiyeli taşıdığını söyledi. Buna karşılık kısa vadede nakit darboğazı, finansmana erişimdeki tıkanıklık ve yüksek faizlerin sürmesi nedeniyle toparlanmanın sınırlı kalabileceğini; belirsizliğin öne çıktığını dile getirdi.
